Năng lực thiết kế khóa học giúp Trainer chuyển kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn thành một chương trình có mục tiêu, hoạt động thực hành và kết quả đầu ra rõ ràng. Thay vì bắt đầu bằng việc làm slide, giảng viên nội bộ cần bắt đầu từ câu hỏi: Sau khóa học, người học phải thực hiện công việc tốt hơn như thế nào?
Đây là nền tảng quan trọng để một buổi đào tạo không dừng ở việc truyền đạt thông tin, mà thực sự giúp người học thay đổi cách làm.
Thiết kế khóa học không bắt đầu từ slide
Khi được giao một chủ đề đào tạo, phản ứng quen thuộc của nhiều giảng viên nội bộ là mở PowerPoint, tập hợp kiến thức và sắp xếp nội dung theo thứ tự muốn trình bày.
Cách làm này có thể tạo ra một bộ slide đầy đủ nhưng chưa chắc tạo thành một khóa học hiệu quả.
Slide chỉ là công cụ hỗ trợ trình bày. Một chương trình đào tạo cần làm rõ ba yếu tố quan trọng hơn:
- Người học cần làm được điều gì sau chương trình?
- Điều gì đang khiến họ chưa thực hiện tốt công việc?
- Họ sẽ thực hành và nhận phản hồi như thế nào tại lớp?
Nếu chưa trả lời được ba câu hỏi này, Trainer dễ xây dựng khóa học dựa trên những gì mình biết, thay vì những gì người học và tổ chức thực sự cần.
Kết quả là buổi học có nhiều thông tin nhưng ít cơ hội áp dụng. Người học có thể ghi chép đầy đủ, nhưng khi trở lại công việc vẫn chưa biết bắt đầu thay đổi từ đâu.
Trainer cần chuyển từ “nội dung muốn dạy” sang “đầu ra cần đạt”
Điểm khác biệt giữa một chuyên gia trình bày và một Trainer chuyên nghiệp nằm ở khả năng thiết kế hành trình giúp người học đi từ chưa làm được đến làm được.
Trong instructional design, nội dung không phải là điểm bắt đầu. Điểm bắt đầu là khoảng cách giữa kết quả hiện tại và kết quả mong muốn.
Ví dụ, nếu nhân viên chưa xử lý tốt phản đối của khách hàng, mục tiêu đào tạo không nên chỉ là “hiểu kỹ năng giao tiếp”. Người học cần có khả năng:
- Nhận diện đúng loại phản đối.
- Đặt câu hỏi làm rõ nhu cầu.
- Lựa chọn cách phản hồi phù hợp.
- Thực hành trên những tình huống tương tự công việc thật.
Khi đầu ra được xác định rõ, Trainer mới có cơ sở lựa chọn nội dung nào cần giữ, nội dung nào nên tinh giản và hoạt động nào phải xuất hiện trong lớp.
Đây cũng là lý do năng lực thiết kế chương trình đào tạo quan trọng hơn khả năng tạo ra một bộ slide đẹp.
Ba câu hỏi nền tảng khi thiết kế khóa học nội bộ
1. Người học cần làm được gì?
Mục tiêu đào tạo cần được mô tả bằng hành vi có thể quan sát, thay vì những cụm từ chung như “nắm được”, “hiểu rõ” hoặc “nâng cao nhận thức”.
Thay vì viết: Người học hiểu phương pháp giao việc.
Trainer có thể xác định: Người học thực hiện được một cuộc giao việc có mục tiêu, tiêu chuẩn, thời hạn và phạm vi quyền hạn rõ ràng.
Mục tiêu càng cụ thể, việc thiết kế nội dung và đánh giá kết quả càng chính xác.
2. Người học đang vướng ở đâu?
Một kết quả chưa đạt không phải lúc nào cũng xuất phát từ thiếu kiến thức.
Người học có thể đã biết cách làm nhưng thiếu công cụ, thiếu động lực, chưa được trao quyền hoặc đang làm việc trong một quy trình chưa phù hợp. Nếu xác định sai nguyên nhân, khóa học dù được tổ chức tốt vẫn khó tạo ra thay đổi.
Trước khi thiết kế khóa học nội bộ, Trainer, HR và L&D cần phân tích:
- Công việc hiện tại đang có vấn đề gì?
- Hành vi nào chưa đạt kỳ vọng?
- Người học thiếu kiến thức, kỹ năng hay cơ hội thực hành?
- Vấn đề nào có thể giải quyết bằng đào tạo?
- Yếu tố nào cần được điều chỉnh ngoài đào tạo?
Quá trình này giúp doanh nghiệp tránh tổ chức khóa học cho những vấn đề không xuất phát từ năng lực.
3. Người học sẽ thực hành như thế nào?
Người học không thể phát triển kỹ năng chỉ bằng cách nghe giải thích.
Nếu mục tiêu là phản hồi nhân viên, họ cần trực tiếp thực hành một cuộc phản hồi. Nếu mục tiêu là lập kế hoạch, họ cần hoàn thiện một bản kế hoạch. Nếu mục tiêu là đào tạo, họ cần có cơ hội đứng lớp và nhận góp ý.
Mỗi hoạt động cần gắn với một đầu ra cụ thể, chẳng hạn:
- Phân tích tình huống.
- Đóng vai.
- Thực hành trên biểu mẫu.
- Mô phỏng công việc.
- Micro-teaching.
- Quan sát và phản hồi chéo.
Tương tác không nhằm làm lớp học sôi động hơn. Hoạt động phải giúp người học luyện đúng kỹ năng, nhận phản hồi và điều chỉnh trước khi áp dụng vào công việc.
Đào tạo dựa trên công việc giúp khóa học dễ ứng dụng hơn
Train The Trainer định hướng thiết kế khóa học từ chính những nhiệm vụ, tình huống và vấn đề đang xảy ra trong doanh nghiệp.
Thay vì sử dụng những ví dụ xa rời bối cảnh, Trainer có thể lấy chính:
- Cuộc trao đổi khó với khách hàng.
- Tình huống phối hợp giữa các phòng ban.
- Một quy trình thường xuyên phát sinh lỗi.
- Cuộc giao việc chưa tạo được sự chủ động.
- Một báo cáo hoặc kế hoạch đang cần hoàn thiện.
Người học sử dụng công cụ ngay trên tình huống đó, nhận phản hồi và hoàn thiện sản phẩm ngay trong lớp. Nhờ vậy, việc áp dụng không bị đẩy hoàn toàn về sau khóa học.
Phương pháp này giúp giải quyết một trong những khó khăn lớn nhất của đào tạo nội bộ: người học hiểu nội dung nhưng chưa biết chuyển kiến thức thành hành động.
Năng lực thiết kế cần đi cùng kỹ năng dẫn giảng
Một chương trình được thiết kế tốt vẫn cần Trainer có khả năng dẫn dắt người học đi qua đúng hành trình đã xây dựng.
Giảng viên nội bộ cần biết:
- Mở đầu và kết nối nội dung với nhu cầu người học.
- Trình bày ngắn gọn, có trọng tâm.
- Đặt câu hỏi để khơi mở tư duy.
- Hướng dẫn và điều phối hoạt động.
- Quan sát quá trình thực hành.
- Phản hồi dựa trên tiêu chí.
- Xử lý những tình huống phát sinh.
- Tổng kết và kết nối bài học với công việc.
Nếu chỉ có nội dung mà thiếu kỹ năng dẫn giảng, Trainer dễ quay lại cách giải thích một chiều và phụ thuộc vào slide.
Vì vậy, phát triển giảng viên nội bộ cần kết hợp đồng thời năng lực thiết kế, trình bày, điều phối và phản hồi.
Phát triển năng lực thiết kế khóa học cùng Train The Trainer 3+
Một Trainer chuyên nghiệp không được đánh giá bằng số lượng kiến thức đã trình bày, mà bằng khả năng giúp người học thực hiện công việc tốt hơn sau khóa học.
Để làm được điều đó, giảng viên nội bộ cần biết xác định đúng đầu ra, phân tích khoảng cách năng lực, tổ chức nội dung và thiết kế hoạt động thực hành có mục tiêu.
Train The Trainer 3+ giúp người học phát triển đồng thời năng lực thiết kế và dẫn giảng trên chính nội dung thực tế đang phụ trách.
Chương trình đã được triển khai qua hơn 600 lớp, đồng hành cùng hơn 800 doanh nghiệp và đào tạo 18.000+ Trainer tốt nghiệp.
>> TÌM HIỂU KHÓA TRAIN THE TRAINER 3+
